آموزش کامل خواندن نماز ظهر و عصر+ ساعت قضا شدن نماز

آموزش نماز ظهر و عصر برای کودکان و بزرگسالان با بیانی ساده و مرحله‌به‌مرحله، راهی کاربردی برای یادگیری صحیح این فریضه روزانه است.

اینتین – آموزش نحوه قرائت نماز ظهر و عصر یکی از اساسی‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های عبادی برای هر مسلمانی است. این دو نماز، که در پیوستگی زمانی در نیمروز و بعد از ظهر ادا می‌شوند، ستون‌های مهمی از نمازهای پنج‌گانه یومیه را تشکیل داده و ادای صحیح آن‌ها برای حفظ ارتباط معنوی با خداوند از اهمیت بالایی برخوردار است.

دانستن مراحل صحیح، نیت قلبی دقیق، تعداد رکعت‌ها و اذکار مخصوص هر نماز، برای ادای این فریضه حیاتی است. با خواندن این بخش از نمناک، شما می توانید این دو نماز واجب را به‌صورت کاملاً صحیح، کامل و با اطمینان به جا آورید.

آموزش نماز ظهر و عصر (گام به گام)
این راهنما مراحل کامل آموزش خواندن نماز ظهر و نماز عصر را پوشش می‌دهد. اگرچه نکات ارائه شده برای همه نمازگزاران کاربرد دارد، اما ما بر جزئیات آموزش نماز عصر و همچنین نکاتی که ممکن است در آموزش نماز ظهر دخترانه (با توجه به تفاوت بلند یا آهسته خواندن سوره‌ها) اهمیت یابد، تأکید خواهیم کرد. هدف نهایی این است که آموزش نماز ظهر و آموزش نماز خواندن ظهر به صورت صحیح انجام شود.

۱. برپا داشتن مقدمات نماز
قبل از وارد شدن به نماز، باید مقدمات نماز را رعایت کنیم:

طهارت
نمازگزار باید برای نماز وضو بگیرد و اگر نمی‌تواند وضو بگیرد، باید تیمم کند.
بدن و لباس خود را از آلودگی‌ها پاک کند.
بدن خود را با لباس پاک و مباح بپوشاند.
وقت نماز
وقت نماز را رعایت کند و نماز را قبل از وقت شروع نکند و به بعد از وقت نیز موکول نکند.

مکانی که بر آن نماز می‌خواند، مباح باشد. (مباح در لغت به معنای روا و جایز است و در اصطلاح فقه اسلام، عملی است که انجام و ترک آن بر مکلَف مساوی است؛ نه عذابی دارد و نه پاداشی.)

رو به قبله بایستد.
بهتر است، اذان و اقامه هم بگوید.
۲. اذان
مستحب است در آغاز نماز، ابتدا اذان گفته و سپس نماز را شروع کنیم. این‌گونه اذان بگویید:

اَللهُ اَکْبَر (۴ مرتبه)
اَشهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلّاَ الله (۲ مرتبه) (توجه داشته باشیم بر روی «نْ» در اَشهَدُ اَنْ ساکن است با تشدید نخوانیم)
اَشهَدُ اَنَّ مُحَمَداً رَسُولُ الله (۲ مرتبه)
اَشهَدُ اَنَّ عَلیاً وَلی الله (۲ مرتبه)
حَی عَلی اَلصَّلاه (۲ مرتبه)
حَی عَلی الفَلاح (۲ مرتبه)
حَی عَلی خَیرِ اَلعَمل (۲ مرتبه)
اَللهُ اَکْبَر (۲ مرتبه)
لا اِلهَ اِلاَ الله (۲ مرتبه)
۳. اقامه
بعد از اذان، بهتر است اقامه را هم بخوانیم و سپس نماز را شروع کنیم، بدین ترتیب:

اَللهُ اَکْبَر (۲ مرتبه)
اَشهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلّاَ الله (۲ مرتبه)
اَشهَدُ اَنَّ مُحَمَداً رَسُولُ الله (۲ مرتبه)
اَشهَدُ اَنَّ عَلیاً وَلی الله (۲ مرتبه)
حَی عَلی اَلصَّلاه (۲ مرتبه)
حَی عَلی الفَلاح (۲ مرتبه)
حَی عَلی خَیرِ اَلعَمل (۲ مرتبه)
قَد قامتِ اَلصلاه (۲ مرتبه)
اَللهُ اَکْبَر (۲ مرتبه)
لا اِلهَ اِلاَ الله (۱ مرتبه)
۴. نیت
ابتدا قیام می‌کنیم (به پا می‌ایستیم) و بعد باید نیت کنیم؛ یعنی مثلاً‌ بگوییم «چهار رکعت نماز ظهر می‌خوانم قُرْبَهً اِلَی الله» سپس تکبیر «‌اَللّهُ‌ اَکْبَرْ» می‌گوییم. هنگام گفتن «الله اکبر» مستحب است، دست ها را تا مقابل گوش ها بالا ببریم.

۵. قیام (رکعت اول)
سوره حمد را می‌خوانیم:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحیمْ

اَلْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ

الرَّحْمـنِ الرَّحِیمِ

مَالِکِ یوْمِ الدِّینِ

إِیاکَ نَعْبُدُ وَ إِیاکَ نَسْتَعِینُ

اهدِنَــــا الصِّرَاطَ المُستَقِیمَ

صِرَاطَ الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِمْ

غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِمْ وَلاَ الضَّالِّینَ

سوره توحید
پس از سوره حمد، یک سوره دیگر از قرآن (سوره توحید) را می‌خوانیم.

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحیمْ

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ

اللَّهُ الصَّمَدُ

لَمْ یلِدْ وَ لَمْ یولَدْ

وَ لَمْ یکُن لَّهُ کُفُوًا أَحَدٌ

نکته مهم:

در نماز ظهر و عصر (که جزو نمازهای یومیه هستند)، همه (پسرها و دخترها) باید حمد و سوره را آهسته بخوانند. پسرها و مردان باید نماز صبح و مغرب و عشا، حمد و سوره را (در رکعت اول و دوم) بلند بخوانند ولی دخترها و بانوان، اگر نامحرم صدای آنان را نشنوند می‌توانند بلند بخوانند.

۶. رکوع (خم شده) ۱ مرتبه
پس از تمام شدن حمد و سوره سر به رکوع خم می‌کنیم و می‌گوییم:«سُبْحانَ رَبّی اَلْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِه» یا «سُبْحانَ اللهِ ، سُبْحَانَ اللهِ، سُبْحَانَ اَلله».

۷. سجده (خوابیده) ۲ مرتبه
سپس به سجده می‌رویم و می‌گوییم:«سُبْحَانَ رَبّی اَلْاَعْلی وَ بِحَمْدِه» یا «سُبْحَانَ اَللهِ» را سه مرتبه تکرار می‌کنیم. پس از سجده اول، بار دیگر به سجده دوم می‌رویم. با تمام شدن سجده دوم، یک رکعت تمام می‌شود.

نکته:در سجده نماز، باید پیشانی را روی خاک یا سنگ یا چیزهای دیگری از زمین بگذاریم. مهر نماز نیز قطعه خاک پاکیزه ای است که نمازگزار همراه خود دارد تا برای سجده، پیشانی را روی آن بگذارد. سجده بر چیزهایی که از زمین می روید و برای خوراک و پوشاک انسان مصرف نمی شود نیز صحیح است.

۸. رکعت دوم (شامل قنوت و تشهد)
بدون فاصله، می‌ایستیم و حمد و سوره را می‌خوانیم.

• قنوت: در رکعت دوم، بعد از حمد و سوره و قبل از رکوع، مستحب است دست‌ها را روبروی صورت گرفته و دعایی بخوانیم؛ این عمل را «قنوت» گویند. در قنوت می‌توان این دعا را که بخشی از آیه قرآن است خواند:

«رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیا حَسَنَهً وَفِی الآخِرَهِ حَسَنَهً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ»

سپس رکوع و دو سجده را به جا می‌آوریم.

• تشهد: پس از سجده دوم، می‌نشینیم و «تشهد» را می‌خوانیم و می گوییم:

اَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلّاَ اَللهُ وَحْدَهُ لا شَریکَ لَهُ وَ اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَدَاً عَبْدُهُ وَ رَسُولُه اَلَّلهُمْ صَلِّ عَلَی مُحَمَدٍ وَ آلِ مُحَمَّدْ.

۹. رکعت سوم (فقط حمد یا تسبیحات اربعه)
از جا برخاسته و فقط حمد را می‌خوانیم یا به جای آن، سه مرتبه «سُبحانَ اللهِ والحَمدُ للهِ وَلا اِلهَ الاّ اللهُ واللهُ اکبرُ» (تسبیحات اربعه) را می‌گوییم.

سپس رکوع و دو سجده را انجام می‌دهیم.

۱۰. رکعت چهارم (مانند رکعت سوم و تشهد نهایی)
مانند رکعت سوم، تسبیحات اربعه یا حمد را خوانده، سپس رکوع و دو سجده را انجام می‌دهیم. پس از سجده‌ها، به جای بلند شدن، می‌نشینیم و ذکر تشهد را می‌خوانیم.

۱۱. سلام
با گفتن سلام، نماز را تمام می‌کنیم:

اَلسَّلامُ عَلَیکَ اَیهَا اَلنَّبی وَ رَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَکاتُه

اَلسَّلامُ عَلَینا وَعَلی عِبادِ اللهِ الصَّالِحینْ

اَلسَّلامُ عَلَیکُمْ وَ رَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَکاتُه

فرق نماز ظهر و عصر در چیست؟

نماز ظهر و عصر از نمازهای چهار رکعتی می باشند که از نظر کیفیت اجرا (تعداد رکعات، رکوع، سجود و…) دقیقاً شبیه به هم هستند. تفاوت اصلی در زمان دقیق شرعی است که نماز ظهر به پایان می‌رسد و نماز عصر آغاز می‌شود.

با هر اذان و اقامه، می توان نماز ظهر به همراه عصر را خواند، ولی اگر فاصله ایجاد شود نمازگزار می تواند برای هر کدام از نمازهای واجب، یک اذان و اقامه جداگانه بگوید. پس از خواندن نماز ظهر قیام کرده و نیت کنید؛ یعنی مثلاً‌ بگویید«چهار رکعت نماز عصر می‌خوانم قُرْبَهً اِلَی الله» سپس تکبیر «‌اَللّهُ‌ اَکْبَرْ» بگویید. هنگام گفتن «الله اکبر» مستحب است، دست ها را تا مقابل گوش ها بالا ببرید. نماز عصر را همانند نماز چهار رکعتی ظهر ادا نمایید.

نماز ظهر کی قضا میشود؟
نظر آیت الله اراکی(ره) در مورد زمان قضا شدن نماز ظهر و عصر را بخوانید:

نماز ظهر زمانی قضاست که به اندازه چهار رکعت نماز به غروب وقت باقی باشد. اگر به اندازه یک رکعت نماز به غروب وقت مانده باشد؛ باید نماز عصر را ادا بخواند. در کمتر از این وقت نماز عصر نیز قضاست [غروب زمانی است که سرخی طرف مشرق که در هنگام غروب آفتاب پدید می آید؛ از بالای سر بگذرد.] (توضیح المسائل، ۱۳۷۲، با استفاده از م ۷۲۵، ۷۲۹ و ۷۴۲)

نماز عصر کی قضا می شود؟
نظر آیه الله بهجت(ره) در مورد زمان قضا شدن نماز ظهر و عصر را بخوانید:

نماز ظهر زمانی قضاست که به اندازه چهار رکعت نماز به غروب وقت باقی باشد. اگر به اندازه یک رکعت نماز به غروب وقت مانده باشد؛ باید نماز عصر را ادا بخواند. در کمتر از این وقت نماز عصر نیز قضاست. [غروب موقعی است که آفتاب از زمینی که مسّطح است غروب کند] (توضیح المسائل، ۱۳۸۱، با استفاده از م ۶۱۹- ۶۱۳) (وسیله النجاه، ۱۳۸۱، ص ۱۷۵، م ۹)

منبع |‌ نمناک