در روزهای اخیر شایعات و گمانهزنیهای متعددی درباره احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران در اسفند ۱۴۰۴ منتشر شده است. همزمان با افزایش تحلیلهای رسانهای، خبر مهمتری توجه افکار عمومی را جلب کرده است: قرار ملاقات نمایندگان ایران و آمریکا برای مذاکرات در ژنو در روز پنجشنبه ۷ اسفند ۱۴۰۴.
اینتین – بر اساس اعلام منابع رسمی، هیأتهای دیپلماتیک ایران و آمریکا قرار است روز پنجشنبه ۷ اسفند ۱۴۰۴ در شهر ژنو دیدار و درباره موضوعات مورد اختلاف گفتوگو کنند.
ژنو که همواره بهعنوان یکی از مراکز اصلی دیپلماسی بینالمللی شناخته میشود، سابقه میزبانی مذاکرات مهم هستهای و سیاسی ایران با قدرتهای جهانی را داشته است. این دور از گفتوگوها با هدف:
کاهش تنشهای منطقهای
بررسی چارچوبهای همکاری و رفع سوءتفاهمها
تأکید بر مسیر دیپلماسی به جای تقابل نظامی
برگزار میشود.
مقامات جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کردهاند که ایران بهدنبال جنگ نیست اما در برابر هرگونه تهدید یا اقدام خصمانه، پاسخ قاطع خواهد داد.
آیا آمریکا به ایران حمله میکند؟
با وجود برخی فضاسازیهای رسانهای، تاکنون هیچ اعلام رسمی مبنی بر تصمیم قطعی آمریکا برای حمله نظامی به ایران منتشر نشده است. تحلیلگران مسائل بینالملل معتقدند:
گزینه نظامی معمولاً آخرین گزینه در سیاست خارجی آمریکاست.
هزینههای منطقهای و جهانی یک جنگ مستقیم بسیار سنگین خواهد بود.
فضای مذاکرات ژنو نشان میدهد مسیر دیپلماسی همچنان فعال است.
از منظر سیاست رسمی جمهوری اسلامی ایران، اصل بر گفتوگو، احترام متقابل و رفع تحریمهای ظالمانه است؛ اما همزمان توان دفاعی کشور در بالاترین سطح بازدارندگی قرار دارد.
موضع رسمی ایران درباره تنشها
جمهوری اسلامی ایران همواره تأکید کرده است که:
برنامههای دفاعی کشور ماهیت بازدارنده دارد.
امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود.
هرگونه تهدید علیه تمامیت ارضی ایران با پاسخ متناسب روبهرو خواهد شد.
ایران در عین حال اعلام کرده است که از مذاکرات سازنده و نتیجهمحور استقبال میکند، مشروط بر آنکه حقوق ملت ایران محترم شمرده شود.
پیامدهای احتمالی در صورت تشدید تنش
در صورت بروز هرگونه درگیری نظامی (که در حال حاضر قطعی نیست)، پیامدهای زیر قابل پیشبینی است:
۱. تأثیر بر بازار نفت
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و هرگونه بیثباتی در این منطقه میتواند قیمت جهانی نفت را افزایش دهد.
۲. بیثباتی منطقهای
کشورهای خاورمیانه ممکن است تحت تأثیر تنشهای مستقیم یا غیرمستقیم قرار گیرند.
۳. پیامدهای اقتصادی جهانی
افزایش قیمت انرژی، نوسان بازارهای مالی و کاهش سرمایهگذاری از جمله آثار احتمالی خواهد بود.
با این حال بسیاری از تحلیلگران معتقدند هزینههای یک جنگ برای همه طرفها بسیار بالا است و همین موضوع احتمال حرکت به سمت مذاکره را تقویت میکند.
چرا مذاکرات ژنو اهمیت دارد؟
مذاکرات ۷ اسفند ۱۴۰۴ در ژنو میتواند نقطه عطفی در کاهش تنشها باشد. اهمیت این نشست در چند نکته خلاصه میشود:
باز بودن کانال رسمی گفتوگو
جلوگیری از سوءبرداشتهای امنیتی
فراهم شدن زمینه توافقهای مرحلهای
اگر این مذاکرات به نتایج مثبت منجر شود، میتواند فضای رسانهای درباره احتمال جنگ را بهطور محسوسی تغییر دهد.
جمعبندی: جنگ یا دیپلماسی؟
در شرایط فعلی:
نشانهای از آغاز فوری جنگ دیده نمیشود.
مذاکرات رسمی برای کاهش تنشها در جریان است.
ایران بر حفظ عزت، امنیت و منافع ملی تأکید دارد.
بنابراین پاسخ به پرسش «آیا آمریکا به ایران در اسفند ۱۴۰۴ حمله میکند؟» در حال حاضر این است که مسیر دیپلماسی فعالتر از گزینه نظامی به نظر میرسد و دیدار پنجشنبه ۷ اسفند در ژنو میتواند نقش مهمی در آینده روابط دو کشور ایفا کند.
