افسردگی در نوجوانان دختر و پسر

امروزه مشکلات اقتصادی شدید، چالش‌های جدی با خانواده، مشکلات تحصیلی و… افسردگی را به یکی از رایج‌ترین مشکلات نوجوانان و جوانان ایرانی تبدیل کرده است.

اینتین – آمارها نشان می‌دهند که در حدود بیست درصد از نوجوانان، تجربه ابتلا به افسردگی را دارند. پس اگر شما هم احساساتی مانند غم یا عصبانیت شدید و بی‌دلیل را تجربه می‌کنید، ممکن است افسرده شده باشید. افسردگی در نوجوانان می‌تواند منجر به دوری از اجتماع شده و عوارضی مثل افت شدید تحصیلی را به همراه داشته باشد؛ بنابراین ضروری است که تا انتهای این مطلب ما را همراهی کرده و افسردگی و راهکارهای درمانی آن را بهتر بشناسید.

دلایل افسردگی در نوجوانان چیست؟

افسردگی نوجوانی یک بیماری رایج است و می‌تواند بدون داشتن هیچ دلیل یا پیش‌زمینه خاصی هم رخ دهد. بااین‌حال، برخی از دلایل زیر هم می‌توانند در ایجاد و یا تشدید افسردگی تأثیرگذار باشند.

مواجهه با بی‌توجهی: نوجوانان نیاز زیادی به توجه و محبت دارند؛ بنابراین اگر شما به‌عنوان یک نوجوان دختر یا پسر، توجه کافی را از اطرافیان دریافت نکنید، بسیار محتمل است که افسرده شوید

زمینه ژنتیکی: بسیاری از نوجوانان افسرده، دارای سابقه ابتلا به افسردگی در خانواده خود هستند. شما باید به این موضوع توجه داشته باشید و در صورت داشتن سابقه در خانواده، خیلی بیشتر به خودتان توجه کنید.

مشکلات خانوادگی: مشکلات اقتصادی، دعواهای شدید خانوادگی، تروماهای دردناک مثل مرگ عزیزان و سایر موارد این‌چنینی هم می‌توانند خود را به شکل افسردگی بروز دهند.

مشکلات هورمونی: نوسانات هورمونی و بروز اختلالات هورمونی مثل ابتلا به انواعی از بیماری‌های ژنتیکی، یکی از علت‌های ابتلا به افسردگی هستند. این موارد توسط پزشک و با آزمایش‌های مختلف بررسی شده و درمان می‌شوند.

مشکلات اجتماعی و روان‌شناختی: مشکلات و فشارهای تحصیلی، ناتوانی در بیان احساسات، مشکلات مرتبط با اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس هم از دیگر دلایل ابتلا به افسردگی هستند.

نشانه‌های افسردگی

نشانه‌های افسردگی بسیار متنوع و گسترده‌اند و تنها به غم و ناراحتی خلاصه نمی‌شوند. اگر مدتی است که علائم و نشانه‌های زیر را تجربه می‌کنید، به‌احتمال زیاد دچار مشکل افسردگی در نوجوانان هستید.

بدون دلیل خاصی، احساس عصبانیت، ناراحتی و یا بی‌حوصلگی و بی‌قراری می‌کنید.
علاقه خود را به فعالیت‌ها و سرگرمی‌های سابق از دست داده‌اید و دوست ندارید کاری انجام دهید.
انگیزه‌ای برای انجام کارها ندارید و نمی‌توانید بر روی فعالیت‌های خود تمرکز کنید.
بی‌دلیل عصبانی هستید و پرخاشگری یا رفتارهای خطرناک دارید.
الگوهای خواب و بیداری شما تغییر کرده‌اند و دچار پرخوابی یا بی‌خوابی شده‌اید.
درون خود احساس پوچی، ناامیدی، بدبینی، بی‌ارزشی و… می‌کنید.
همیشه احساس می‌کنید که خسته هستید و انرژی کافی ندارید.
از دوستان، آشنایان و یا خانواده دوری می‌کنید و تمایلی به‌ وقت گذراندن با آن‌ها ندارید.
دچار تغییرات ناگهانی وزن شده‌اید و پرخوری یا بی‌اشتهایی عصبی دارید.
دردهای جسمانی بی‌دلیلی دارید که از بین نمی‌روند.
افکار مرتبط با خودکشی به ذهن شما خطور می‌کند.

آیا واقعاً افسرده هستم؟

افسردگی به صورت خودبه‌خود از بین نمی‌رود و اگر با آن مبارزه نکنید، می‌تواند بدتر شود و مشکلات جدی و خطرناکی را برای شما ایجاد کند؛ بنابراین، ضروری است که اگر علائم و نشانه‌های گفته شده در قسمت‌های قبلی را دارید، هرچه سریع‌تر برای تشخیص قطعی افسردگی به روان‌شناس یا روان‌پزشک مراجعه کنید. فرد متخصص در ابتدا سؤالاتی در خصوص علائم و مشکلاتی که دارید می‌پرسد. در مراحل بعدی ممکن است از تست‌های تشخیصی مختلف مثل تست افسردگی بک یا کوتچر استفاده کند. در نهایت و پس از تشخیص قطعی، مؤثرترین راهکارها و بهترین برنامه درمانی برای شما آغاز خواهد شد.

چگونه افسردگی‌ام را درمان کنم؟

درمان افسردگی نیاز به ایجاد تغییرات جدی در زندگی و صبرکردن دارد. برای درمان افسردگی‌های شدید تا متوسط، بهتر است به روان‌پزشک مراجعه کرده و درمان‌های ترکیبی را امتحان کنید. راهکارهای درمان افسردگی در نوجوانان متنوع هستند که در این قسمت به معرفی کامل آن‌ها می‌پردازیم.

استفاده از دارو برای درمان افسردگی در نوجوانان

داروها، تنها زیر نظر روان‌پزشک تجویز می‌شوند و می‌توانند در درمان افسردگی تاثیر زیادی داشته باشند. داروها بر اساس مکانیسم اثر خود به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. به طور مثال می‌توان به داروهای سیتالوپرام و سرترالین اشاره کرد که میزان دسترسی به انتقال‌دهنده عصبی سروتونین را افزایش می‌دهند. داروها انواع مختلفی دارند و روان‌پزشک بعد از بررسی کامل وضعیت بیمار، مناسب‌ترین نوع آن را تجویز خواهد کرد.

شرکت در جلسات روان‌درمانی

جلسات روان‌درمانی که توسط روان‌شناس حرفه‌ای برگزار می‌شوند، می‌توانند به شما کمک کنند در کنار راهکارهای دیگر و یا به‌تنهایی با افسردگی غلبه کنید. این راهکارها در یادگیری شیوه مواجهه با بحران و مدیریت آن، شناسایی باورهای ناسالم و جایگزینی آن‌ها با باورهای سالم و دستیابی به شادی و رضایت درونی نقش دارند. این جلسات می‌توانند به صورت انفرادی و یا به صورت گروهی برگزار شوند. در جلسات گروه‌درمانی، می‌توانید با افرادی که افکار و احساسات مشابه شما را دارند هم کلام شوید و احساس بهتری داشته باشید.

داشتن یک رژیم غذایی سالم

یک رژیم غذایی سالم می‌تواند به بهبود سریع افسردگی کمک کند. این رژیم باید سرشار از پروتئین، سبزی‌ها، میوه‌ها و غلات باشد. استفاده از چربی‌های سالم مثل ماهی سالمون، روغن‌زیتون و آووکادو هم بسیار تأثیرگذار است. همچنین ضروری است که برای درمان افسردگی از غذاهای سرخ شده، بیش از حد فراوری شده و غذاهای سرشار از شکر دوری کنید. فراموش نکنید که در طول روز، میزان زیادی آب بنوشید و هیدراته بمانید. استفاده از مواد غذایی زیر در رژیم غذایی روزانه، تا حد زیادی به بهبود خلق‌وخو و کاهش افسردگی در نوجوانان کمک خواهد کرد.

انواع مغزها و دانه‌ها مثل گردو، تخم کدو و بذر کتان
انواع حبوبات مثل نخود و لوبیا و عدس
میوه‌هایی مثل موز و انواع توت‌ها
شکلات تلخ با درصد بالا
داشتن خواب کافی و باکیفیت برای درمان افسردگی در نوجوانان
افسردگی منجر به ایجاد اختلالات خواب می‌شود و این اختلالات می‌توانند در تشدید افسردگی مؤثر باشند. هر نوجوانان باید بین هفت تا هشت ساعت خواب کافی داشته باشد. برای داشتن یک خواب بهتر، اتاق‌خواب را تاریک و خنک کنید، هر روز در ساعت مناسبی از خواب بیدار شوید و در ساعت مشخصی به تخت خواب بروید. همچنین ضروری است که مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا و کافئین‌دار را به حداقل رسانده و از ساعت چهار عصر به بعد از آن‌ها استفاده نکنید. نبردن گوشی به تخت خواب و محدودکردن استفاده از وسایل الکترونیکی از حداقل یک ساعت قبل از خواب هم به داشتن خواب باکیفیت کمک می‌کنند.

داشتن برنامه ورزشی منظم و تحرک کافی

یکی از بهترین کارهایی که به‌عنوان یک نوجوان می‌توانید برای درمان افسردگی خود انجام دهید، ورزش‌کردن به صورت منظم است. فعالیت‌های ورزشی، تولید هورمون اندورفین را افزایش داده و خلق‌وخوی شما را بهتر می‌کنند. تحقیقات نشان داده‌اند که ورزش، مشابه داروهای ضدافسردگی عمل کرده و ترشح سروتونین را هم بیشتر می‌کند. سعی کنید بین سه تا پنج‌روز در هفته و حداقل سی دقیقه برای فعالیت بدنی زمان بگذارید. البته این ورزش‌ها نباید بیش از حد سنگین باشند یا احساس بدی را در شما ایجاد کنند. حتی یک پیاده روی ساده نیز می‌تواند به‌شدت مؤثر باشد و احساس خوبی به شما بدهد.

دوری از الکل و مواد مخدر

ممکن است به‌عنوان یک نوجوان تصور کنید که الکل یا سیگار، حال شما را بهتر می‌کنند و برای درمان افسردگی در نوجوانان خوب هستند. درحالی‌که این تصور کاملاً نادرست است و می‌تواند شما را از چاله افسردگی به چاه عمیق و خطرناکی پرت کند. مصرف این مواد، وابستگی شدیدی ایجاد می‌کنند و منجر به بدتر شدن علائم افسردگی می‌شوند. همچنین تحقیقات معتبر نشان داده‌اند که مصرف الکل، می‌تواند احتمال اقدام به خودکشی را بیشتر کند؛ بنابراین ضروری است که در دوران غم و افسردگی، کاملاً از این مواد دوری کنید.

استفاده از قرص‌های مکمل و ویتامین‌ها برای درمان افسردگی در نوجوانان

مصرف برخی از ویتامین‌ها و داروهای مکمل می‌تواند تاثیر مثبتی در روند بهبود افسردگی داشته باشد. اما ضروری است که قبل از مصرف هرگونه دارو، با پزشک خود مشورت کنید تا با دیگر داروهای شما تداخل نداشته باشد. یکی از مکمل‌های غذایی مؤثر در درمان افسردگی، مکمل امگا سه است. مکمل اس – آدنوزیل ال متیونین و ۵-هیدروکسی تریپتوفان هم با افزایش سطح سروتونین در مغز، به بهترشدن علائم افسردگی کمک می‌کنند. ویتامین دی و ویتامین‌های گروه ب هم برای سلامت مغز ضروری هستند و کمبود آن‌ها، احتمال افسردگی را بیشتر می‌کند.

یادگیری راهکارهای مدیریت افکار منفی

داشتن افکار منفی یکی از رایج‌ترین اتفاقات برای نوجوانان افسرده است. این افکار، آسیب‌پذیری را بیشتر می‌کنند و روند بهبودی را به تأخیر می‌اندازند؛ بنابراین ضروری است که روش‌های مختلفی را برای کنترل‌کردن این افکار یاد بگیرید. به طور مثال می‌توانید تمامی نگرانی‌های خود را بر روی یک کاغذ بنویسید و سپس فکر کنید که هر کدامشان تا چه اندازه واقع‌بینانه هستند.

تلاش کنید روی چیزهایی که امکان تغییردادن آن‌ها را ندارید تمرکز نکنید. تنها روی زمان حال تمرکز داشته باشید و ضمن پذیرفتن افکارتان، در آن‌ها غرق نشده و بیش از حد درگیر نشوید. در نهایت هم برای درمان افسردگی در نوجوانان، هر زمان که احساس کردید مشکلات زیادی دارید، آن‌ها را بر روی کاغذ بنویسید. سپس تمام راه‌حل‌هایی که به ذهنتان می‌رسد را یادداشت کنید و مزایا و معایب هر کدام را بررسی کنید تا به بهترین راه‌حل دست یابید.

سخن پایانی
افسردگی یکی از مشکلات رایج دوران نوجوانی است که می‌تواند به شکل پرخاشگری، بی‌اشتهایی، پرخوری عصبی و… خودش را نشان بدهد. این بیماری باید درمان شود و خودبه‌خود از بین نمی‌رود. برای درمان افسردگی، باید در سریع‌ترین زمان ممکن به متخصص روان‌شناسی و روان‌پزشکی مراجعه کنید و در کنار روش‌های درمانی ترکیبی، سبک زندگی و تغذیه را هم تغییر دهید.

منبع | نوجوان ها