تحقیق درباره ابوریحان بیرونی + زندگینامه، کتاب ها و اختراعات ابوریحان بیرونی

با مطالعه مطلب زندگی نامه ابوریحان بیرونی ، اطلاعات لازم را جهت ارائه تحقیق در مورد ابوریحان بیرونی برای کلاس ششم به‌صورت جامع کسب خواهید کرد.

اینتین – تاریخ ایران سرشار از نام ستارگانی است که با نور دانش خود، آسمان ایران را پرفروغ ساختند و آوازه نیک این سرزمین کهن را در سراسر جهان بلند کردند. ابوریحان بیرونی و ابن سینا از شاخص‌ترین این چهره‌ها هستند که نام آن‌ها برای تمام ایرانیان آشنا و پرافتخار است و در مطلب پیش رو با موضوع ابوریحان بیرونی زندگی نامه او را مورد بررسی قرار داده‌ایم.

ابوریحان بیرونی، دانشمند اصیل ایرانی، با اختراعات خود نقش مهمی در اعتلا و پیشرفت علم و دانش ایفا کرده است. در ادامه درباره زندگی ابوریحان بیرونی برای کودکان توضیح داده‌ایم؛ مطالعه این مقاله برای تحقیق در مورد ابوریحان بیرونی برای کلاس چهارم و سایر مقاطع تحصیلی و یا رسیدن به پاسخ سوالاتی مانند ابوریحان بیرونی در چه قرنی میزیسته است، بسیار مفید خواهد بود، با ما همراه باشید.

ابوریحان بیرونی کیست؟
ابوریحان بیرونی با نام کامل ابوریحان محمد بن احمد بیرونی یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان مطرح ایرانی در طول تمام اعصار است. در برخی منابع، تاریخ تولد ابوریحان بیرونی را ۳ ذیحجه ۳۶۲ هجری قمری مصادف با اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری در حومه شهر کاث، مرکز امارت خوارزم دانسته‌اند.

ابوریحان را می‌توان جزو همه‌چیزدان‌های تاریخ دانست که در علومی همچون ریاضی‌، انسان شناسی، ستاره ‌شناسی، تقویم‌، انسان ‌شناسی، تاریخ ‌نگاری و غیره توانایی و دانش بالایی داشت و سرآمد بود. گفتنی است او به زبان‌های متعددی همچون خوارزمی، فارسی، عربی و سانسکریت مسلط بود و با زبان‌های یونانی باستان، عبری توراتی و سریانی آشنایی داشت.

پدر و مادر ابوریحان بیرونی
پدر ابوریحان بیرونی ابوجعفر احمد بن ‌علی اندیجانی نام داشت که اخترشناس دربار خوارزمشاه بود و مادر وی نیز به مامایی اشتغال داشت.

علت ملقب شدن به بیرونی
درباره دلیل ملقب شدن ابوریحان بیرونی به بیرونی، دو نظر متفاوت وجود دارد:

نخست آن‌که گفته می‌شود به دلیل محل تولد ابوریحان بیرونی که بیرون از کاث بوده است، به وی لقب بیرونی داده‌اند.

دوم این‌که می‌گویند پدر ابوریحان مورد حسادت بدخواهان قرار گرفت و از دربار اخراج شد و همراه خانواده‌اش به روستایی در اطراف خوارزم رفت. از آن‌جایی که آن‌ها برای اهالی آن روستا غریبه بودند، از سوی آنان بیرونی نامیده شدند.

همسر و فرزندان ابوریحان بیرونی
درباره ازدواج ابوریحان بیرونی و وضعیت تاهل و تعداد فرزندان او، اطلاعات خاصی در منابع مختلف تاریخی ذکر نشده است.

ابوریحان بیرونی در زمان کدام پادشاه میزیست؟
در زندگینامه ابوریحان بیرونی آمده است که زندگی این دانشمند با حکومت سامانیان، غزنویان و صفاریان هم‌زمان بوده است.

مذهب ابوریحان بیرونی
درباره دین و مذهب ابوریحان بیرونی گفته می‌شود که او مسلمان بوده و نسبت به فرقه‌های مختلف مذهبی یا نژادهای خاص، تعصب نداشته است.

تحصیلات ابوریحان بیرونی
وی ۲۵ سال اول زندگی خود را در شهر محل تولد خودش سپری کرد و به یادگیری زبان عربی، فقه و الهیات اسلامی، علوم یونانی، ریاضیات، نجوم، طب و غیره مشغول بود. وی در همین دوره برخی از آثار اولیه‌اش را بر روی کاغذ آورد و با ابن سینا، دیگر دانشمند ایرانی، در رابطه با فلسفه طبیعی ارسطو و فلسفه مشاء به مکاتبه و تبادل نظر پرداخت.

بسیاری از مخاطبان عبارت «عکس ابوریحان بیرونی» را جست‌وجو می‌کنند که در این خصوص باید گفت جز آن‌چه طبق گفته‌ها از چهره این دانشمند تصور و نقاشی شده، در منابع چیزی با عنوان تصویر ابوریحان بیرونی که مستند و معتبر باشد، وجود ندارد.

مهاجرت ابوریحان بیرونی
در خلاصه زندگینامه ابوریحان بیرونی آمده است که این دانشمند در نتیجه جنگی که بین حاکم محل زندگی ابوریحان بیرونی و سرزمین وی با سرزمین دیگری شکل گرفت، به مقصد بخارا، پایتخت امارت آل سامان مهاجرت کرد. پس از آن نیز به گرگان رفت و مدت زیادی را در آنجا گذراند. در گرگان بود که اولین اثر مهمش به نام آثار الباقیه عن القرون الخالیه را تالیف کرد. مقصد بعدیش شهر ری بود و پس از چندی دوباره به گرگان بازگشت.

آثار ابوریحان بیرونی
ابوریحان بیرونی یکی از پرکارترین نویسندگان دوره اسلامی بوده است و اگر بخواهیم بر اساس آثار برجای مانده از او داوری کنیم، باید گفت که تقریبا همه آثار وی پژوهشی ژرف در برداشته و پیداست که مؤلف برای نگارش آن وقت بسیار صرف کرده است.

عناوین کتاب های ابوریحان بیرونی عبارت است از:

تحقیق ماللهند: موضوع این کتاب مذهب و عادات و رسوم هندوان و نیز گزارشی از سفر به هند است.
قانون مسعودی: این کتاب ابوریحان بیرونی در یازده بخش و درباره نجوم و تقویم نوشته شده است. وی در بخش‌هایی از این کتاب به بررسی مثلثات کروی و نیز زمین و ابعاد آن و خورشید و ماه و سیارات پرداخته است.
التفهیم لاوایل صناعه التنجیم: این کتاب نیز در نجوم و به فارسی نوشته شده ‌است و برای چند قرن، به عنوان مرجع برای تدریس و یادگیری ریاضیات و نجوم مورد استفاده قرار گرفته است.
الجماهر فی معرفه الجواهر: موضوع این کتاب معرفی مواد معدنی و بررسی فلزات، مخصوصا جواهرات مختلف است. وی در این کتاب به شرح فلزها و جواهرهای قاره‌های آسیا، اروپا و آفریقا می‌پردازد و ویژگی‌های فیزیکی مانند بو، رنگ، نرمی و زبری حدود ۳۰۰ نوع کانی و مواد دیگر را شرح می‌دهد و نظریه‌ها و گفتارهای دانشمندان یونانی و اسلامی را درباره آن‌ها بیان می‌کند.
الصیدنه فی الطب: این کتاب دربارهٔ داروهای گیاهی و خواص و طرز تهیه آن‌ها نوشته شده‌است.
آثار الباقیه عن القرون الخالیه (اثرهای مانده از قرن‌های گذشته): ابوریحان در این کتاب مبدأ تاریخ‌ها و گاه‌شماری اقوام مختلف را مورد بحث و بررسی قرار داده ‌است. از جمله این اقوام به ایرانی‌ها، یونانی‌ها، یهودی‌ها، مسیحی‌ها، عرب‌های زمان جاهلیت و عرب‌های مسلمان نام برده و درباره اعیاد هر یک به تفصیل سخن گفته‌است. این کتاب را می‌توان نوعی تاریخ ادیان دانست.
استیعاب الوجوه الممکنه فی صنعه الاصطرلاب: این کتاب درباره ارارئه روش‌های مختلف برای ساخت انواع اسطرلاب است.
ابوریحان بیرونی و عاشورا
ابوریحان در فصل بیستم از «آثار الباقیه»، آن‌گاه که می‌خواهد از ماه‌های قمری نزد مسلمانان بنویسد، هنگام پرداختن به ماه محرم، از روز عاشورا نیز نوشته است. وی درباره پیشینه عاشورا به این نکته مهم اشاره کرده است که این روز، یعنی دهمین روز از ماه محرم، تا پیش از آنچه در عاشورای سال ۶۱ هجری رخ داد و آن مصیبت بزرگ واقع شد، نزد مسلمانان روزی خجسته بوده است.

عاشورا در تاریخ جاهلیّت عرب از روزهای عید رسمی و ملّی بوده و در آن روزگار، در چنین روزی روزه می‏ گرفتند، روز جشن ملّی، مفاخره و شادمانی بوده است و در چنین روزی لباس‌های فاخر می‌پوشیدند و چراغانی و خضاب می‌کردند.

اختراعات ابوریحان بیرونی
اگر می‌خواهید به نوشتن انشا در مورد ابوریحان بیرونی بپردازید، لازم است حتما به اختراعات مهم این چهره نیز اشاره کنید؛ شخصیت علمی، حقیقت‌جویی و تجربه‌گرایی ابوریحان بیرونی به گونه‌ای بوده است که وی نیز بارها خود را خادم علم دانسته و به ویژه از اینکه «توانسته از روزگار کودکی یکسره به خدمت علم درآید»، از بخت بلند خود سپاس‌گزار بوده است.

با این توضیفات اختراعات ابوریحان بیرونی بسیار متعدد و متنوع است. از مهمترین اختراعات ابوریحان بیرونی می‌توان به ساخت و طراحی ترازویی برای اندازه‌گیری وزن مخصوص جامدات و نیز تعیین مقدار طلا و نقره در اجسام مرکب اشاره کرد.

سایر اختراعات ابوریحان بیرونی عبارتند از:

چگالی ‌سنج
به دست‌آوردن سینوس یک درجه
حرکت خاصه وسطی خورشید
رصد خسوف و کسوف
خاصیت فیزیک الماس و زمرد
قاعده تسطیح کره و ترسیم نقشه‌های جغرافیایی
چاه آرتزین: نوعی چاه آب است که یک جریان آب دائمی را تامین می‌کند. در چاه آرتزین، آب با فشار مربوط به موازنه آب‌های ساکن (فشار هیدروستاتیک) مجبور به بالا آمدن از دهانه چاه می‌شود بدون اینکه نیاز به وارد آوردن نیرویی دیگر باشد. این فشار به علت مخرج چاه است که در عمقی زیر سطح منبع آب قرار دارد.
جزر و مد رودها و نهرها
اشکال هندسی گل‌ها و شکوفه‌ها
چشمه‌های متناوب
امکان خلا
کیفیت و چگونگی ساختن عسل توسط زنبور عسل
مقدار حرکت دوری ثوابت
تصاعیف خانه‌های شطرنج
ساختن کره جغرافیایی
ساختن آلات و افزارهای رصدی همانند سه میله، شاغول و غیره
مرگ ابوریحان بیرونی
ابوریحان بیرونی پس از زحمات زیادی که طی حدودا هفتاد و هشت سال در راه کشف علوم و تالیفات خود کشید، در سال ۴۴۲ هجری قمری در غزنی دیده از جهان فروبست.

آرامگاه ابوریحان بیرونی
ابوریحان بیرونی را در همان شهر غزنی واقع در افغانستان کنونی به خاک سپردند.

روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی در تقویم
۱۳ شهریور در تقویم رسمی ایران به عنوان روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی مشخص شده است.

منبع | ستاره