بازی فکری جالیز یکی از بازیهای کارتی و دورهمی محبوب است که بازیکنان را در نقش کشاورزانی قرار میدهد که باید با کاشت و برداشت محصولات، معامله با دیگر بازیکنان و مدیریت زمینهای خود، بیشترین ثروت را به دست آورند.
اینتین – در این بازی، شانس در دریافت کارتها نقش دارد، اما تصمیمگیری درست، زمانبندی برداشت و مهمتر از همه مذاکره با رقبا میتواند نتیجه بازی را تغییر دهد.
جالیز نسخه بومیسازیشده و توسعهیافته بازی مشهور Bohnanza است و با اضافه شدن امکاناتی مانند کارت جالیز سوم، نشان تراکتور، کود، نشان اعتبار و کارتهای رویداد، نسبت به نسخه پایه پیچیدگی و تنوع بیشتری دارد.
هدف اصلی بازی ساده است: در پایان بازی بیشترین سکه را داشته باشید.
اما رسیدن به این هدف چندان ساده نیست. بازیکنان باید بین نگه داشتن محصولات برای رسیدن به سود بیشتر، برداشت زودهنگام، معامله با رقبا و سرمایهگذاری روی تجهیزات تعادل ایجاد کنند.
بازی جالیز برای چند نفر است؟
بازی جالیز برای ۳ تا ۷ بازیکن طراحی شده است و برای افراد بالای ۹ سال مناسب است. هر دور بازی معمولاً حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه زمان میبرد.
اگرچه بازی با تعداد مختلف بازیکنان قابل انجام است، حالتهای ۴ و ۵ نفره معمولاً تعادل مناسبی میان رقابت، معامله و سرعت بازی ایجاد میکنند.
| ویژگی | مشخصات |
|---|---|
| تعداد بازیکنان | ۳ تا ۷ نفر |
| رده سنی | بالای ۹ سال |
| مدت زمان بازی | حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه |
| نوع بازی | کارتی، رقابتی و دورهمی |
| مکانیزمهای اصلی | جمعآوری مجموعه و مذاکره |
| هدف | کسب بیشترین سکه |
محتویات بازی جالیز چیست؟
جعبه بازی جالیز شامل کارتها و تجهیزات مختلفی است که هر کدام در روند بازی کاربرد خاصی دارند.
مهمترین اجزای بازی عبارتاند از:
- ۱۵۶ کارت محصول
- ۷ صفحه زمین، هر کدام شامل دو جالیز
- ۸ کارت راهنمای بازی
- ۷ کارت جالیز سوم
- ۷ نشان اعتبار
- ۸ نشان کود
- ۷ نشان تراکتور
- ۱۲ کارت رویداد برای حالت پیشرفته
- ۶ نشان برف
- ۶ نشان باران
- یک نشان اصلاح نژاد
کارتهای محصول شامل انواع مختلف محصولات کشاورزی هستند و تعداد کارتهای هر محصول و میزان سکهای که از برداشت آن به دست میآید، متفاوت است.
مهمترین قانون جالیز؛ ترتیب کارتهای دست را به هم نزنید
یکی از تفاوتهای مهم جالیز با بسیاری از بازیهای کارتی، اجباری بودن ترتیب کارتهای دست است.
بازیکنان اجازه ندارند کارتهای دست خود را جابهجا یا مرتب کنند. کارتهایی که در ابتدای دست قرار دارند، باید زودتر از کارتهای انتهای دست وارد بازی شوند.
این قانون بخش مهمی از استراتژی جالیز را شکل میدهد.
فرض کنید در انتهای دست خود چند کارت ارزشمند از یک محصول دارید، اما در ابتدای دستتان کارت محصول دیگری قرار گرفته است. شما نمیتوانید کارتهای ارزشمند را جلو بیاورید. بنابراین باید برای کارتهای ابتدایی تصمیم بگیرید؛ آنها را بکارید، معامله کنید یا در صورت نیاز با برداشت زمین، فضای لازم را ایجاد کنید.
به همین دلیل، معامله در جالیز فقط یک گزینه جذاب نیست، بلکه گاهی برای باز کردن دست کارت ضروری است.
چگونه بازی جالیز را شروع کنیم؟
برای شروع، هر بازیکن یک صفحه زمین شامل دو جالیز و نشان اعتبار مربوط به خود را دریافت میکند.
سپس کارتهای محصول متناسب با تعداد بازیکنان انتخاب و بقیه کارتها کنار گذاشته میشوند. کارتهای انتخابشده را به خوبی بر بزنید و به هر بازیکن ۵ کارت بدهید.
بازیکنان باید از همان ابتدا مراقب باشند ترتیب کارتهایشان تغییر نکند.
کارتهای باقیمانده به صورت پشتورو در مرکز میز قرار میگیرند و دسته محصولات را تشکیل میدهند.
کارت جالیز سوم، نشانهای تراکتور و نشانهای کود نیز در کنار زمین بازی قرار میگیرند.
تعداد کارتهای مورد استفاده بر اساس تعداد بازیکنان متفاوت است:
| تعداد بازیکنان | کارت محصول | کارت دریافتی در پایان نوبت |
|---|---|---|
| ۳ نفر | ۹۹ | ۲ کارت |
| ۴ نفر | ۱۰۵ | ۲ کارت |
| ۵ نفر | ۱۲۱ | ۳ کارت |
| ۶ نفر | ۱۳۸ | ۳ کارت |
| ۷ نفر | ۱۵۶ | ۳ کارت |
هر نوبت در جالیز چگونه انجام میشود؟
نوبت هر بازیکن از چند مرحله اصلی تشکیل میشود:
مرحله اول؛ کاشت محصول
بازیکن در ابتدای نوبت باید یک یا دو کارت اول دست خود را در جالیزهایش بکارد.
هر جالیز فقط میتواند شامل یک نوع محصول باشد. بنابراین نمیتوان در یک زمین، دو محصول متفاوت کاشت.
اگر بازیکن دو جالیز پر داشته باشد و کارت بعدی با هیچکدام از محصولات موجود مطابقت نداشته باشد، ممکن است مجبور شود یکی از جالیزهای خود را برداشت کند تا بتواند محصول جدید را بکارد.
در صورتی که بازیکن تراکتور داشته باشد، میتواند در این مرحله به جای دو کارت، سه کارت بکارد.
مرحله دوم؛ بازار و معامله
در مرحله بعد، دو کارت از دسته محصولات رو میشود و وارد بازار میشوند.
بازیکن نوبتدهنده باید درباره این کارتها تصمیم بگیرد. او میتواند کارتها را برای کاشت نگه دارد، آنها را با بازیکنان دیگر معامله کند یا در صورت امکان به بازیکنی دیگر بدهد.
نکته مهم این است که کارتهایی که در بازار رو میشوند و کارتهایی که بازیکن از طریق معامله یا هدیه دریافت میکند، باید فوراً کاشته شوند و وارد دست کارت نمیشوند.
همین موضوع باعث میشود بازار نقش مهمی در مدیریت زمینها و دست کارتها داشته باشد.
مرحله سوم؛ دریافت کارت
در پایان نوبت، بازیکن باید بر اساس تعداد بازیکنان، کارت جدید دریافت کند.
این کارتها به انتهای دست اضافه میشوند.
به این ترتیب، بازیکن هر بار کارتهای جدیدی در انتهای دست خود دارد، اما همچنان نمیتواند ترتیب کارتهای قبلی را تغییر دهد.
نشان اعتبار در بازی جالیز چه کاربردی دارد؟
نشان اعتبار یکی از ابزارهای مهم بازی است.
بازیکنی که نشان اعتبار یک بازیکن دیگر را در اختیار دارد، میتواند در مرحله بازار، پیش از دیگران یک کارت موردنظر را انتخاب کند و پس از آن نشان اعتبار را به صاحبش بازگرداند.
بنابراین نشان اعتبار صرفاً یک قطعه تزئینی نیست و میتواند در زمان مناسب به بازیکن اجازه دهد کارت موردنیاز خود را زودتر از رقبا به دست آورد.
برداشت محصول در جالیز چگونه انجام میشود؟
برداشت یا فروش محصول، اصلیترین روش کسب سکه در بازی است.
وقتی بازیکن تصمیم میگیرد محصولی را برداشت کند، باید تمام کارتهای آن جالیز را همزمان برداشت کند و نمیتواند بخشی از کارتها را در زمین نگه دارد.
تعداد سکهای که بازیکن دریافت میکند، بر اساس تعداد کارتهای محصول و جدول گیاهشمار روی همان کارت مشخص میشود.
برای مثال، ممکن است یک محصول در تعداد مشخصی کارت، یک سکه بدهد و با رسیدن به تعداد بیشتری کارت، ارزش برداشت آن افزایش پیدا کند.
به همین دلیل، عجله در برداشت همیشه تصمیم خوبی نیست.
اگر با کمی صبر بتوانید به آستانه بعدی برسید، ممکن است سود بیشتری دریافت کنید. البته نگه داشتن محصول برای مدت طولانی هم خطر دارد، زیرا ممکن است مجبور به برداشت زودهنگام شوید یا در حالت پیشرفته با یک رویداد نامطلوب مواجه شوید.
کود در بازی جالیز چه کاری انجام میدهد؟
نشان کود را میتوان هنگام برداشت استفاده کرد.
کود در محاسبه برداشت، معادل یک کارت محصول اضافه محسوب میشود. بنابراین ارزش اصلی آن زمانی مشخص میشود که استفاده از کود بتواند بازیکن را از یک آستانه سود به آستانه بالاتر برساند.
برای مثال، اگر یک محصول با ۱۱ کارت سود مشخصی داشته باشد و با ۱۲ کارت سود بیشتری ایجاد کند، استفاده از کود برای رسیدن به عدد ۱۲ میتواند تصمیم مناسبی باشد.
کود در پایان بازی ارزش امتیازی ندارد و پس از استفاده از بین میرود؛ بنابراین بهتر است بیدلیل مصرف نشود.
کارت جالیز سوم چیست؟
هر بازیکن در ابتدا دو جالیز برای کاشت دارد، اما میتواند با پرداخت ۳ سکه کارت جالیز سوم را خریداری کند.
جالیز سوم ظرفیت کاشت بازیکن را افزایش میدهد و در بازیهای شلوغ یا زمانی که دست بازیکن پر از محصولات مختلف است، اهمیت زیادی پیدا میکند.
این کارت علاوه بر افزایش ظرفیت زمین، در پایان بازی ۲ سکه ارزش دارد.
به همین دلیل، خرید جالیز سوم یکی از مهمترین سرمایهگذاریهای بازی محسوب میشود.
تراکتور چه کاربردی دارد؟
نشان تراکتور با هزینه ۲ سکه خریداری میشود و سرعت کاشت بازیکن را افزایش میدهد.
بازیکنی که تراکتور دارد میتواند در مرحله کاشت به جای دو کارت، سه کارت بکارد.
تراکتور در پایان بازی ۱ سکه ارزش دارد.
این وسیله بهخصوص زمانی کاربردی است که کارتهای نامطلوب در ابتدای دست قرار گرفتهاند و بازیکن میخواهد سریعتر آنها را از دست خود خارج کند.
خرید کارت محصول چه فایدهای دارد؟
در شرایط خاص، بازیکن میتواند با پرداخت ۱ سکه، سه کارت محصول دریافت کند.
این قابلیت تنها یکبار قابل استفاده است و میتواند زمانی مفید باشد که بازیکن برای پیش بردن زمین خود به کارتهای جدید نیاز دارد یا دست کارت او دچار انسداد شده است.
حالت پیشرفته بازی جالیز
پس از یادگیری قوانین پایه، میتوان بازی را با استفاده از کارتهای رویداد وارد مرحله پیشرفته کرد.
در حالت پیشرفته، اتفاقات مختلفی میتوانند وضعیت زمین بازیکنان را تغییر دهند و بازی را غیرقابلپیشبینیتر کنند.
در شروع هر دور به جز دور اول، یک کارت رویداد رو میشود و اثر آن اجرا میشود.
یکی از نکات مهم این حالت آن است که هنگام رو شدن کارت رویداد، بازیکنان نمیتوانند کارهای اختیاری مانند برداشت محصول یا خرید تجهیزات انجام دهند.
رویداد کلاغ
در رویداد کلاغ، هر بازیکن باید یک کارت کاشتهشده از زمین بازیکن سمت چپ خود را بردارد و آن را در دسته کارتهای سوخته قرار دهد.
اگر زمین بازیکن سمت چپ خالی باشد، کارتی برداشته نمیشود.
رویداد باغبان
رویداد باغبان به بازیکنان اجازه میدهد، در صورت تمایل، یک کارت محصول از دست خود را در زمینشان بکارند.
رویداد برف
در رویداد برف، هر بازیکن یک نشان برف روی یکی از جالیزهای بازیکن سمت راست خود قرار میدهد.
جالیزی که برف روی آن قرار گرفته، تا زمان رو شدن رویداد بعدی قابل کاشت یا برداشت نیست.
این رویدادها باعث میشوند بازیکنان در حالت پیشرفته مجبور باشند علاوه بر کارتهای دست و زمین خود، اتفاقات احتمالی آینده را نیز در تصمیمگیریهایشان در نظر بگیرند.
بهترین ترفندهای برد در بازی جالیز
دانستن قوانین به تنهایی برای بردن جالیز کافی نیست. بخش مهم بازی به تصمیمهایی مربوط میشود که بازیکن در لحظه مناسب میگیرد.
۱. کارتهای ابتدای دست را جدی بگیرید
چون ترتیب کارتها قابل تغییر نیست، کارتهای ابتدای دست اهمیت زیادی دارند.
اگر کارت نامناسبی در ابتدای دست دارید، سعی کنید آن را با معامله از دست خارج کنید. نگه داشتن کارت نامطلوب میتواند در ادامه باعث شود مجبور به برداشت یک جالیز سودآور شوید.
۲. برای برداشت عجله نکنید
اگر تعداد محصولات شما نزدیک به یک آستانه سود بالاتر است، صبر کردن میتواند ارزشمند باشد.
با این حال، همیشه باید خطر از دست دادن محصول را نیز در نظر بگیرید. در حالت پیشرفته، یک رویداد میتواند برنامه چند نوبت شما را خراب کند. زندگی کشاورز مجازی هم ظاهراً از مدیریت ریسک معاف نیست.
۳. از نیاز رقبا استفاده کنید
مذاکره یکی از مهمترین بخشهای جالیز است.
اگر متوجه شدید بازیکنی برای رسیدن به سود بیشتر فقط به یک کارت خاص نیاز دارد، همان کارت میتواند ابزار خوبی برای معامله باشد.
در جالیز نباید فقط به ارزش فعلی یک کارت فکر کرد؛ نیاز بازیکن مقابل نیز ارزش کارت را تعیین میکند.
۴. جالیز سوم را جدی بگیرید
خرید جالیز سوم ظرفیت زمین شما را افزایش میدهد و فضای بیشتری برای نگهداری محصولات در اختیار شما قرار میدهد.
این موضوع بهخصوص در بازیهای ۵ تا ۷ نفره اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا تعداد کارتهایی که در طول بازی وارد دست بازیکنان میشود، بیشتر است.
۵. کود را برای عبور از آستانه سود استفاده کنید
کود را صرفاً برای افزایش تعداد کارتهای برداشتشده مصرف نکنید.
بهترین زمان استفاده از کود زمانی است که یک کارت اضافه بتواند شما را به آستانه سود بالاتری برساند.
۶. در پایان بازی استراتژی خود را تغییر دهید
در ابتدای بازی میتوانید روی رشد محصولات و جمعآوری کارت تمرکز کنید، اما با نزدیک شدن به پایان بازی، نگه داشتن محصولات برای مدت طولانی خطرناکتر میشود.
در مراحل پایانی باید بیشتر به نقد کردن محصولات، خرید تجهیزات ارزشمند و تبدیل داراییهای موجود به سکه فکر کنید.
بازی جالیز چه زمانی تمام میشود؟
بازی زمانی به پایان میرسد که دسته کارت محصولات برای سومین بار تمام شود.
پس از تمام شدن کارتها در نوبت یکی از بازیکنان، بازی تا پایان دور ادامه پیدا میکند تا همه بازیکنان فرصت یکسانی برای انجام نوبت خود داشته باشند.
در دور پایانی، بازیکنان محصولات باقیمانده را برداشت میکنند و داراییهای خود را به سکه تبدیل میکنند.
در پایان:
- جالیز سوم ۲ سکه ارزش دارد.
- تراکتور ۱ سکه ارزش دارد.
- کود امتیاز پایانی ندارد.
- نشان اعتبار امتیاز پایانی ندارد.
- کارتهای رویداد نیز امتیاز پایانی ندارند.
بازیکنی که در نهایت بیشترین تعداد سکه را داشته باشد، برنده بازی جالیز است.
اگر امتیاز دو بازیکن برابر شود چه کسی برنده است؟
برای شکستن تساوی، ابتدا بازیکنی که کارت جالیز سوم را خریداری کرده باشد، برنده محسوب میشود.
اگر همچنان تساوی وجود داشته باشد، بازیکنی که بیشترین سکه را برای خرید تجهیزات هزینه کرده است، اولویت خواهد داشت.
اگر بعد از این مراحل نیز تساوی باقی بماند، بازیکنان به صورت مشترک برنده اعلام میشوند.
سوالات متداول درباره بازی جالیز
آیا میتوان ترتیب کارتهای دست را تغییر داد؟
خیر. ترتیب کارتها باید حفظ شود و بازیکن نمیتواند کارتهای دست خود را جابهجا کند.
آیا جالیز را میتوان دو نفره بازی کرد؟
طبق اطلاعات ارائهشده برای این نسخه، بازی برای ۳ تا ۷ نفر طراحی شده و حالت استاندارد دو نفره ندارد.
آیا خرید تجهیزات فقط در نوبت خودمان امکانپذیر است؟
خیر. خرید تجهیزات و برداشت محصول از کارهای اختیاری هستند و میتوانند در هر زمانی انجام شوند؛ مگر اینکه در حالت پیشرفته یک کارت رویداد انجام این اقدامات را موقتاً محدود کرده باشد.
آیا تراکتور باعث دریافت کارت بیشتر میشود؟
خیر. تراکتور فقط تعداد کارتهایی را که بازیکن میتواند در مرحله کاشت بازی کند افزایش میدهد. این نشان باعث افزایش کارتهای دریافتی در پایان نوبت نمیشود.
آیا کارتهای بازار وارد دست بازیکن میشوند؟
خیر. کارتهای بازار و کارتهایی که از طریق معامله یا هدیه دریافت میشوند، باید همان زمان کاشته شوند.
آیا میتوان بخشی از یک جالیز را برداشت کرد؟
خیر. هنگام برداشت باید تمام کارتهای آن جالیز برداشت شوند.
جمعبندی؛ جالیز فقط یک بازی کشاورزی نیست
جالیز در ظاهر بازیای درباره کاشت و برداشت محصولات است، اما بخش اصلی جذابیت آن در مدیریت دست کارت، مذاکره، معامله و زمانبندی شکل میگیرد.
بازیکنی که فقط کارت جمع میکند، الزاماً برنده نمیشود. باید بداند چه زمانی محصول بکارد، چه زمانی زمین را برداشت کند، کدام کارت را معامله کند و چه زمانی برای خرید جالیز سوم یا تراکتور هزینه کند.
از طرف دیگر، شناخت سبک بازی رقبا اهمیت زیادی دارد. گاهی یک کارت برای شما ارزش چندانی ندارد، اما همان کارت میتواند برای بازیکن دیگر حیاتی باشد. در چنین شرایطی، مذاکره درست میتواند یک کارت معمولی را به یک معامله بسیار سودآور تبدیل کند.
در نهایت، ترکیب شانس در دریافت کارت، مدیریت منابع، مذاکره با رقبا و تصمیمگیری بهموقع است که نتیجه بازی جالیز را مشخص میکند. اگر به بازیهای دورهمی علاقه دارید که در آن بازیکنان همزمان باید فکر کنند، مذاکره کنند و گاهی هم برای یک کارت کوچک چانه بزنند، جالیز میتواند انتخاب مناسبی برای جمعهای خانوادگی و دوستانه باشد.
