تاریخ روز دختر ایران باستان ۱۴۰۵ + ماجرای جشن نیلوفر ۶ تیرماه

روز دختر آریایی در تقویم دوران کهن ایران‌زمین چه روزی است و چرا به جشن نیلوفر معروف است؟

اینتین – روز دختران از مناسبت‌های جذاب تقویم است و خانواده‌ها در این روز جایگاه فرزندان خود را گرامی داشته و با ارسال پیام تبریک و دادن هدیه، خوشحال‌شان می‌کنند. این روز از قدیم‌الایام و ایران باستان نیز مناسبت تقویمی مهمی بوده و امروزه نیز روز دختر آریایی چه روزی است، از پرسش‌های متداول بسیاری از مخاطبان است که در ادامه به این سوال پاسخ داده‌ایم.

تاریخ روز دختر در ایران باستان
روز دختر آریایی در تقویم باستانی ششم تیرماه بوده که به جشن نیلوفر یا نیلپر نیز معروف است.

بنابراین مطابق تقویم کهن ما روز دختر ۱۴۰۵ شنبه ۶ تیر مصادف با ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶ و ۱۲ محرم ۱۴۴۸ محسوب می‌شود.

ذکر این نکته برای کاربرانی که در جست‌وجوی روز جهانی دختر ۲۰۲۶ هستند ضروری است که جشن نیلوفر روز دختر با ایام دیگری که در سایر تقویم‌ها به عنوان این روز ثبت شده فرق دارد و این روز در تقویم کهن آریایی به این جشن اختصاص یافته است.

چرا این روز به جشن نیلوفر معروف شده است؟
گل نیلوفر در فرهنگ ایران باستان نمادی از پاکی، رویش و ایزدبانوی آب، آناهیتا، به شمار می‌رفت. به همین دلیل، برخی پژوهشگران بر این باورند که زمان برگزاری این جشن با فصل شکوفایی گل‌های نیلوفر در آغاز تابستان ارتباط داشته است. این آیین کهن هنوز هم در برخی مناطق ایران، از جمله فراهان، محلات، خمین و مارلیک، با نام جشن اول تابستانی برگزار می‌شود و بخشی از سنت‌های بومی این مناطق را زنده نگه داشته است.

برخی پژوهشگران با استناد به نوشته‌های ابوریحان بیرونی، روز ششم تیرماه، هم‌زمان با جشن نیلوفر، را یکی از نمادهای روز دختر در فرهنگ ایران باستان می‌دانند.

جایگاه آناهیتا در فرهنگ ایران باستان
جایگاه آناهیتا در فرهنگ ایران باستان تا آنجا اهمیت داشت که نام او در آثار تاریخی، سنگ‌نوشته‌های هخامنشی و بناهایی مانند قلعه دختر و پلدختر نیز دیده می‌شود. همچنین نقش این ایزدبانو در سنگ‌نگاره طاق‌بستان و برخی آثار ساسانی، در حالی که گل نیلوفر در دست دارد، به چشم می‌خورد. پژوهشگران معتقدند جشن نیلوفر با آیین‌هایی مانند گردهمایی در کنار چشمه‌ها و رودها، شادی و آب‌افشانی همراه بوده و امروزه نیز می‌تواند به‌عنوان نمادی برای بزرگداشت دختران، پاکی، توانمندی و جایگاه ارزشمند آنان در فرهنگ ایرانی شناخته شود.

روز مادر در ایران باستان چه روزی است؟
در نهایت خوب است بدانید روز مادر و روز زن در ایران تنها به ولادت مبارک حضرت فاطمه (س) محدود نیست؛ روز زن و مادر در ایران باستان از مناسبت‌های مهم بوده و تاریخ ۵ اسفندماه به عنوان روز زن آریایی در تقویم ایران باستان مشخص شده است.

منبع: نمناک